De Grote Beschavingsoorlog

05-09-2008 |

Vandaag kreeg ik van een goede vriend, die ik jammer genoeg te weinig zie, een boek cadeau: “De grote beschavingsoorlog” van Robert Fisk. Bron: Kif Kif Net zoals Edward Saïd zaliger het verwoordt: “Er is nog maar een taboe, de rol van de Verenigde Staten in het Midden Oosten”. 14/02/2006 - Ben Vanpeperstraete   Vandaag kreeg ik van een goede vriend, die ik jammer genoeg te weinig zie, een boek cadeau: “De grote beschavingsoorlog” van Robert Fisk. Een tamelijk dik boek dat, eenmaal opengeslagen, een beetje ontmoedigt doordat het bijna monumentale werk gedrukt is op flinterdun papier(1437 pg). De ontmoediging spoelde vlug weg door de herinneringen dat het bij mij opwekte. Een week geleden was ik namelijk naar een lezing van de auteur himself geweest. En zoals de meeste Britten kon hij met een “witty sense of humour” iedereen charmeren voor een onderwerp dat pikzwart is.

Robert Fisk is voor de meer fervente mediawatcher al lang geen onbekende meer. Hij heeft de laatste dertig jaar de pijnlijke geschiedenis van het Midden-Oosten opgetekend voor de Britse krant “The Independent”. Zijn faam heeft ongekende hoogtes bereikt door zijn interviews met ronkende namen zoals Kadhaffi, Bin Laden, Arafat, Mubarak en Saddam Houssein. Na de gesprekken met die “as van het kwaad” stond hij voor ons in de kelder van boekhandel de Groene Waterman. Hij stelde zijn boek voor met de evenzeer geladen titel “The great war for civilisation”.

Hij probeert zich in dit boek te excuseren aan zijn vader, deserteur en veteraan van de 1e wereldoorlog. Die oorlog zaaide de kiemen voor een geschiedenis die vraagt voor zo'n boek. Het boek verandert na 200 pagina’s jammer genoeg in een “elegie van de dood”. De redding die hij in Beiroet meemaakt als correspondent voor The Times, op pagina 202 is het laatste leuke moment van het boek. De rest is bitterzwart doordat hij ook deserteert van de officiële geschiedschrijving. En toch is dat hetgene waarvoor hij zich excuseert bij zijn vader.

Het boek is echter diachronisch van opzet. Van Bin Laden en Rusland terug naar zijn vader om dan verder te gaan naar de Armeense genocide om tenslotte via Algerije bij Israël aan te komen. Wat hem uiteindelijk bij 11 september brengt. Hij hoort het nieuws op een Sabenavlucht en vertelt hoe hij de kapitein verwittigt en samen met een steward de passagiers en de passagierslijsten afgaat zoekend naar mogelijke terroristen. En plots merkt hij op dat ook hij een racist is gemaakt. Dat is volgens hem hetgene waar Bin Laden zo in geslaagd was. Hij heeft namelijk de onschuldigen verdeeld. Mensen die geen verantwoordelijkheid dragen, worden buiten hun wil tegen elkaar opgezet.

Maar niet alleen Bin Laden is verantwoordelijk voor deze opdeling. Wij, het westen weigerde namelijk stil te staan bij het waarom. Het wie en hoe zijn al lang beantwoord. Maar wie die waaromvraag stelt, is meteen een racist en een antisemiet. Net zoals Edward Saïd zaliger het verwoordt: “Er is nog maar een taboe, de rol van de Verenigde Staten in het Midden Oosten”. Hoewel dit het eerste is wat men doet in een onderzoek, het zoeken naar een motief, blijft deze vraag achterwege. Hierdoor zijn we zoveel op onze ouders, en in mijn geval grootouders, gaan lijken van in 1917.

Ook in 1917 kwamen we Bagdad bevrijden, ook in 1920 was er grote oproer tegen de Britten en zoals vandaag zijn zovele Irakezen hier het slachtoffer van. De Irakese doden waar wij geen informatie over hebben. Diezelfde doden waar wij simpelweg niet om geven. Fisk schat dit aantal slachtoffers aan Irakese kant op 100.000 sinds het begin van de oorlog. Die doden passen gewoon niet in onze ideologie van deze oorlog.

Deze “ideologische oorlog” staat volgens Fisk in het kader van wat hij “Empire-Building” noemt. Een idee dat hij weer ophangt aan zijn parallel doorheen de geschiedenis. Maar omdat dit een ideologische oorlog is, kan men er niet over berichten als journalist. Eenmaal buiten het hotel wordt men door zowel de Coalitietroepen als de Irakezen als doelwit beschouwd. Hierdoor berichten journalisten niet vanuit het veld zonder meer en meer bescherming en afstand. En dus filteren we. Zo riep Bin Laden onlangs in een video dat moslims hun wapens moesten verbergen voor de kruisvaders. Verder mochten ze samenwerken met de socialisten en de Perzen. Een boodschap die niet door ons gehoord kon worden. Maar wel een boodschap die ons dichter brengt bij dat waarom.

Dit boek lijkt een handig middel om de beeldvorming die we hebben te doorprikken. Het veegt ideeën zoals burgeroorlog onder tafel en nuanceert andere populaire termen. Zo vertelde Fisk die avond dat men in het Midden -Oosten vrijheid wil, maar dan één die meer is dan vrije markt. Het is een vrijheid die men al zolang wilt, namelijk vrijheid van ons, het Westen.

http://www.kifkif.be/actua/de-grote-beschavingsoorlog