Fitna, over populisme en verbaal geweld

14-09-2008 | Bram Langmans

De omstreden Nederlandse politicus Geert Wilders, fractievoorzitter van de Partij Voor de Vrijheid en lid van de Tweede Kamer, staat de laatste weken alweer volop in de belangstelling. Oorzaak van de commotie is een later deze maand te verschijnen filmpje van minder dan een kwartier waarin Wilders zijn persoonlijke visie op de islam en de koran visueel gestalte wil geven. Tot nog toe heeft niemand de film gezien, maar toch zijn er al ettelijke krantenpagina's en televisieprogramma's over vol-geschreven en -gedebatteerd. Daarbij lijken de gemoederen internationaal hoog op te laaien. Zo kwamen er  vorige week dinsdag nog een tweehonderdtal leden van het Afghaanse Hoger- en Lagerhuis op straat om de internationale gemeenschap op te roepen “gevaarlijke uitdagingen” en “confrontaties” - zoals de te verschijnen film van Wilders dus, of ook de beruchte Deense mohammed-cartoon - in de toekomst te verbieden. Begin deze maand had de Nederlandse premier Balkenende reeds publiekelijk gewezen op de mogelijke gevolgen die het vertonen van de film van Wilders met zich mee zou brengen. Hij noemde de vertoning van de film daarbij  zelfs zonder meer “levensgevaarlijk”. Wat valt er dan misschien wel te vrezen van deze film, en wie is Geert Wilders dat hij er in slaagt zulk een controverse te veroorzaken door alleen nog maar aan te kondigen dat hij een filmpje zal maken?

Wie is Geert Wilders?

Geert Wilders is op 6 september 1963 geboren te Venlo. Hij begon zijn politieke carriëre in 1989 als lid van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD). Vanaf 1990 werd hij voor deze partij beleidsmedewerker sociale zaken en socio-economisch beleid, evenals speechschrijver voor de Tweede Kamerfractie. Dit deed hij tot hij in augustus 1998 zelf lid werd van de Tweede Kamer. Wilders ideologie was echter van meet af aan meer rechts-liberaal getint dan die van zijn partijgenoten, wat in augustus 2004 zou leiden tot een regelrechte confrontatie tussen Wilders en de VVD. Reden van deze spanningen was onder andere de vraag of Turkije al dan niet tot de Europese Unie zou kunnen worden toegelaten, iets wat voor de VVD wel moet kunnen, maar wat Wilders ondenkbaar is. Als gevolg van deze confrontatie zou Wilders op 2 september 2004 uit de VVD stappen om als eenmansfractie onder de naam 'Groep Wilders' verder te gaan.

Om zijn politieke partij echter een breder karakter te geven herdoopte Wilders deze op 13 september 2004 tot 'Groep Wilders - Partij Voor de Vrijheid'. In november 2006 nam de partij dan ten slotte deel aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer als 'Partij Voor de Vrijheid' (PVV). Daarbij scoorden Wilders en zijn partij erg goed, en wisten ze vanuit het niets 9 van de 150 zetels te bemachtigen. Wilders slaagde er bovendien in (net zoals hier in België het Vlaams Blok indertijd) met deze toch wel kleine fractie onevenredig zwaar door te wegen op het sowieso reeds gespannen Nederlandse politieke debat en discours. Op 15 december 2007 werd Wilders dan ook door de NOS-radio tot Politicus van het Jaar 2007 uitgeroepen vanwege zijn vermogen “de politieke discussie te overheersen”, het “debat naar zich toe te trekken” en de “publiciteit te halen met goed getimede oneliners”. Laten we dan ook maar eens kijken naar wat deze populaire politicus nu juist te zeggen heeft.  

De wereld van Wilders.

Hoewel Wilders' partij ironisch genoeg de Partij Voor de Vrijheid heet, bestaat zijn politieke universum vooral uit antipolitiek en het bepleiten van het inperken van allerlei vrijheden. Bovendien weigert Wilders zich te houden aan de regels van het zogenaamde politiek-correct-zijn, en maakt hij veelal gebruik van platvloers populisme in plaats van argumenten om de kiezer op zijn hand te krijgen. Daarbij toont hij zich al sinds 2000 als een fervente tegenstander van wat hij zelf de “islamisering van Nederland” noemt. Dat zorgde er voor dat hij reeds op 10 oktober 2003 voor het eerst met de dood bedreigd werd. Sinds de moord op Theo van Gogh op 2 november 2004 leeft hij daarom min of meer 'ondergedoken' (in het begin nog samen met zijn 'medestrijdster' Ayaan Hirsi Ali), en staat hij onder constante politiebewaking. Sinds de zomer van 2007 worden zijn uitspraken steeds radicaler en predikt hij steeds openlijker de haat tegen de (moslim)immigrant, wat hem in Nederland een steeds grotere aanhang bezorgt. Het begon al in maart 2006 met Wilders' verklaring artikel 1 van de Grondwet (het non-discriminatiebeginsel) af te willen schaffen, de grenzen voor zeker vijf jaar te willen sluiten voor niet-westerse immigranten, en nieuwe islamitische scholen en moskeeën voor eveneens vijf jaar te willen verbieden. Verder riep hij op tot een preekverbod voor buitenlandse imams en een verbod op het preken in een andere dan de Nederlandse taal.

Op 8 augustus 2007 pleitte Wilders vervolgens in een ingezonden brief in de Volkskrant voor een verbod op de Koran, dat hij een fascistisch boek - “het islamitische Mein Kampf”. Verder sprak hij van “de islamitische invasie”, wilde hij “geen moslimimmigrant er meer bij” en zou de politiek “meewerken aan de transformatie van Nederland in Nederabië als provincie van de islamitische superstaat Eurabië”. Als reactie op deze brief werden al snel enkele aangiften tegen Wilders ingediend wegens aanzetten tot haat, en ook politici lieten in niet mis te verstane bewoordingen weten fel gekant te zijn tegen Wilders' opvattingen.   Zelfs onze eigen Filip Dewinter, die zelf toch niet bepaald een vriend van moslims en/of allochtonen kan genoemd worden, vond dat Wilders “te ver” ging in zijn uitspraken, en zei dat hij de indruk had dat Wilders “radicaliseerde”. (Hierbij moet wel opgemerkt worden dat eerdere toenaderingspogingen van het Vlaams Belang systematisch door Wilders werden afgewezen omdat laatstgenoemde zich niet met het extreem-rechtse gedachtegoed wou associëren.)

Wilders ging echter onverstoord verder op zijn “éénmanskruistocht tegen de islam”, zoals Fox News het meende te moeten zeggen, en op 6 september 2007 noemde hij minister Ella Vogelaar (Minister van Wonen, Wijken en Integratie) tijdens een debat in de Tweede Kamer “knettergek” omdat zij enkele maanden eerder had gezegd zich voor te kunnen stellen dat er over een paar eeuwen gesproken zou worden van de joods-christelijke-islamitische tradities van Nederland. Dit terwijl de 'typisch westerse cultuur' zoals wij die vandaag de dag kennen in essentie greco-arabisch is, evenals de 'humanistische rennaissance' waar Wilders zo trots op is trouwens; doch dit natuurlijk ter zijde... Op 28 november 2007 kondigde Wilders dan tenslotte in De Telegraaf aan dat hij een film aan het maken was waarin zijn visie op de islam en de koran visueel zou worden uitgebeeld. Zoals gezegd lieten nationale en internationale reacties niet lang op zich wachten...  

Reacties en achtergrond.

Vooraleer in te gaan op de wereldwijde reacties die Wilders krijgt, is het belangrijk eerst nog iets dieper op diens persoonlijke achtergrond in te gaan. Wilders - die als jongvolwassene een paar jaar in Israël heeft gewoond en gewerkt, en die zelf zegt reeds meer dan veertig maal Israël te hebben bezocht en goede banden te onderhouden met de Israëlische veiligheidsdienst Mossad, evenals met de vroegere premier Sharon en de hedendaagse premier Olmert - staat immers bekend als fervent supporter en lobbyist voor de staat Israël en haar politieke belangen. Deze 'sympathie voor Israël' gaat zelfs zo ver dat de Nederlandse veiligheidsdienst het nodig vond een dossier aan te leggen over Wilders' bezoekjes aan de Israëlische ambassade in Nederland. Omwille van deze redenen werd dan ook reeds her en der geopperd dat de partijnaam van Wilders' PVV een verwijzing zou zijn naar de in 1948 in Israël opgerichte Tnuat Haherut (Vrijheidspartij), die algemeen bekend staat als een fascistische partij. Ook de aanhangers van Wilders steken hun fascistische sympathieën trouwens niet meteen onder stoelen of banken, zoals u heel gemakkelijk zelf kan ontdekken door gewoon eens enkele internetfora en weblogs over Wilders te bezoeken.  

Dat alles bezorgt hem natuurlijk (en gelukkig maar) ook heel wat tegenstanders. Zo richtte de voorzitter van de HBO-raad en oud-vakbondsvoorzitter Doekle Terpstra in december 2007 een tegenbeweging op om Wilders' ideeën over onder andere allochtonen te stoppen en zo de “verWildering” van Nederland tegen te gaan. In dit kader had Terpstra eerder al gezegd: “Wilders is het kwaad en dat kwaad moet gestopt worden. De koude rillingen lopen me over mijn rug als ik hem hoor praten. Het is tijd dat het debat over integratie bij de politiek wordt weggehaald. Laten we niet langer lijdzaam zijn”. Hij kreeg al snel bijval en onder de naam 'Nederland benoemt en bouwt' werd op 2 januari 2008 op de voorpagina van Trouw een oproep geplaatst namens Terpstra en enkele tientallen prominente medestanders, om “problemen in de samenleving te benoemen, aan te pakken en op te lossen, zodat burgers zich met elkaar verbinden”. Ook anderen lieten het er niet bij zitten, en er werd onder andere een heuse 'tegenfilm' gemaakt die u op Youtube kan bekijken en een anti-Wilders-website online geplaatst die het echter, door het extreem grote aantal bezoekers, al vrij snel weer begaf.

Eerder kwam er al een reactie tegen Wilders vanuit de hoek der 'officiële politiek' toen achtereenvolgens Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding Tjibbe Joustra, de ministers Ernst Hirsch Ballin (Justitie), Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken) en Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken), en de Nederlandse minister-president Balkenende, Wilders publiekelijk en/of persoonlijk op de eventuele gevolgen van zijn film en uitspraken wezen en hem verzochten zich te houden aan “de regels van het fatsoen”.   Ondertussen begon het ook gerechtelijke klachten te tegen Wilders te regenen en riep Al-Qaida zelfs een heuse jihad uit tegen Wilders, en op de koop toe dreigde de Taliban er mee terroristische aanslagen te plegen als de film in kwestie de islam zou beledigen. De Franse president Sarkozy beloofde alvast steun aan Nederland mocht het gebeuren dat er effectief aanslagen zouden volgen. Iedereen zou dus wel afwachten tot ze de film effectief hadden gezien, om dan pas een oordeel te vellen; maar ondertussen werd de film toch reeds op globale schaal tot talk of the town gemaakt. Wilders zelf wijst de regering Balkenende met de vinger: zijn regering zou volgens Wilders zelf de verantwoordelijkheid dragen voor de escalatie omdat ze volgens ehm de zogenaamde 'dreiging' helemaal verkeerd heeft uitvergroot, en zo dus zelf onnodig voor internationale onrust heeft gezorgd; en daar valt natuurlijk ergens wel iets voor te zeggen.  

Maar het valt toch ook op dat Wilders heel wat aandacht en zelfs steun lijkt te krijgen van de internationale media. Niet in het minst van mediaconcerns die zelf nogal eens bekend staan vanwege hun banden met de Israëlische lobby en/of neoconservatieve think-tanks, die sowieso de spanning tussen de volkeren en het denken in termen van 'wij' en 'zij' aanmoedigen teneinde de eigen politieke en economische doeleinden te bewerkstelligen. Zo kreeg Wilders van onder andere Fox News en Russia Today de kans om als een ware held der westerse cultuur te schitteren in duidelijk goed voorbereidde interviews waarin hij de meest haatdragende uitspraken ten opzichte van islamitische culturen doet en daarbovenop toegeeft dat hij deze mensen ‘opzettelijk provoceert’. We kunnen dan ook alleen maar afwachten waar dit alles ons nog zal brengen...  

Fitna – The Movie

Ondertussen is de release van de film 'Fitna' - arabisch voor 'beproeving', ‘chaos’ of ‘onrust’ -  al verschillende malen uitgesteld en hebben alle Nederlandse tv-omroepen reeds geweigerd de film integraal, zonder onderbreking, uit te zenden. Ook de persvoorstelling die normaal op 28 maart 2008 in zaal Nieuwpoort te Den Haag had moeten plaatsvinden, is wegens te hoge beveiligingskosten ondertussen afgeblazen. Het begint er dus meer en meer op te lijken dat het filmpje enkel op internet te zien zal zijn. Wanneer dat zal zijn is nog niet geheel duidelijk, maar normaal zouden we deze maand nog uit onze spanning verlost moeten worden. Hoe het verder gaat met Wilders in het algemeen, en deze hele kwestie in het bijzonder, hou ik voor u zorgvuldig in de gaten...      

Bronnen:   l  'Anticipatie Nederland op Fitna gezien als zwak'. In: DePers.nl . 04-03-2008. http://www.depers.nl/binnenland/178422/Reactie-Nederland-op-Fitna-is-zwak.html l  Frankrijk belooft steun na Wilders-film. In: DePers.nl . 05-03-2008. http://www.depers.nl/binnenland/179104/OM-onderzoekt-aangiften-Wilders.html l  Verhagen vraagt om bescherming Nederlanders. In: DePers.nl . 05-03-2008. http://www.depers.nl/binnenland/179148/Verhagen-doet-beroep-op-moslimlanden.html l  Verhagen: Wilders ondermijnt mensenrechten. In: DePers.nl . 03-03-2008. http://www.depers.nl/Binnenland/?ID=178199&ref=rss l  Verliefd op Israël. In: De Volkskrant. 10-04-2007. http://zoek.volkskrant.nl/artikel?text=israel.lobby&FDOC=0&SORT=presence&PRD=20y&SEC=*&SO=*&DAT=*&ADOC=2 l  Wilders mag uitzenden in Nieuwpoort. In: DePers.nl . 05-03-2008. http://www.depers.nl/binnenland/179219/Fitna-mag-in-Nieuwspoort.html l  ANP. Zorgen kabinet over islamfilm Wilders. In: De Volkskrant. 28-11-2007. http://www.volkskrant.nl/binnenland/article482153.ece/Zorgen_kabinet_over_islamfilm_van_Wilders l  ANP / BF. Protest in Afghanistan tegen film Wilders. In: De Morgen. 02-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/191118/2008/03/02/Protest-in-Afghanistan-tegen-film-Wilders.dhtml l  ANP / SPS. Al-Qaida lanceert jihad tegen Geert Wilders. In: De Morgen. 27-02-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Home/article/detail/186137/2008/02/27/Al-Qaida-lanceert-jihad-tegen-Geert-Wilders.dhtml l  AYFER (E.). Geert Wilders - De beproeving van Nederland. In: De Morgen. 06-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/196303/2008/03/06/Geert-Wilders---De-beproeving-van-Nederland.dhtml l  BELGA / EB. Marokkaanse organisatie dient klacht in tegen Wilders. In: De Morgen. 05-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Home/article/detail/194873/2008/03/5/Marokkaanse-organisatie-dient-klacht-in-tegen-Wilders.dhtml l  BELGA / LB. Filip Dewinter: “Balkenende mag niet plooien voor moslimchantage”. In: De Morgen. 05-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/195595/2008/03/05/Filip-Dewinter-Balkenende-mag-niet-plooien-voor-moslimchantage.dhtml l  BELGA / GB. Anti-Wilders-website kan hoge aantal bezoekers niet aan. In: De Morgen. 06-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Home/article/detail/196982/2008/03/6/Anti-Wilders-website-kan-hoge-aantal-bezoekers-niet-aan.dhtml l  BELGA / MVDB. Deense cartoonist Westergaard: “Wilders moet film uitzenden”. In: De Morgen. 10-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/200864/2008/03/10/Deense-cartoonist-Westergaard-Wilders-moet-film-uitzenden.dhtml l  BELGA / SVM. Meisjes voelen zich bedreigd na rol in anti-Wildersfilm. In: De Morgen. 27-02-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Home/article/detail/186362/2008/02/27/Meisjes-voelen-zich-bedreigd-na-rol-in-anti-Wildersfilm.dhtml l  DE WITT (R.). Wilders: Premier veroorzaakt wereldwijde onrust. In: Elsevier. 04-03-2008. http://www.elsevier.nl/nieuws/politiek/artikel/asp/artnr/195642/index.html l  JANSEN (P.). Provocerende film Wilders. In: De Telegraaf. 27-11-2007. http://www.telegraaf.nl/binnenland/2634487/Provocerende_film_Wilders.html?p=26,1 l  NOVUM / BELGA / EB. Taliban pleegt aanslagen als film Wilders koran beledigt. In: De Morgen. 28-02-2008. l  NOVUM / EB. Afghaanse politici de straat op tegen film Wilders. In: De Morgen. 04-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/193967/2008/03/04/Afghaanse-politici-de-straat-op-tegen-film-Wilders.dhtml l  NOVUM / EB. “Eerste dode zal iemand uit familie Wilders zijn”. In: De Morgen. 11-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/202656/2008/03/11/Eerste-dode-zal-iemand-uit-familie-Wilders-zijn.dhtml l  NOVUM / KH. Koran-film Wilders is af. In: De Morgen. 29-02-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/189821/2008/02/29/Koran-film-Wilders-is-af.dhtml l  NOVUM / MVDB. Terreuralarm in Nederland op één na hoogste niveau. In: De Morgen. 06-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/196282/2008/03/06/Terreuralarm-in-Nederland-op-n-na-hoogste-niveau.dhtml l  PAULI (W.). Pauli's pen: Alleman gelijk voor de wet. Ook de moslims. In: De Morgen. 07-03-2008. http://www.demorgen.be/dm/nl/990/Buitenland/article/detail/197488/2008/03/07/Pauli-s-pen-Alleman-gelijk-voor-de-wet-Ook-de-moslims.dhtml l  SCHAAFSMA (J.). Verzetsbeweging tegen Wilders. In: De Telegraaf. 02-12-2007. http://www.telegraaf.nl/binnenland/2671490/Verzetsbeweging_tegen_Wilders.html?p=14,1 l  WIERENGA (P.). Film of niet, het regent toch al aangiften tegen Geert Wilders. In: DePers.nl . 05-03-2008. http://www.depers.nl/binnenland/178780/Het-regent-aangiften-tegen-Wilders.html l  WIKIPEDIA. Geert Wilders. http://nl.wikipedia.org/wiki/Geert_Wilders l  WIKIPEDIA. Partij voor de Vrijheid. http://nl.wikipedia.org/wiki/Partij_voor_de_Vrijheid l  WIKIPEDIA. Volkspartij voor Vrijheid en Democratie. http://nl.wikipedia.org/wiki/Volkspartij_voor_Vrijheid_en_Democratie l  WILLEMS (B.). Geert Wilders maakt film over Koran!. http://columns.skynetblogs.be/post/5272311/geert-wilders-maakt-film-over-koran   Interessante links:   l  Officiële website van de film: http://www.fitnathemovie.com l  Officiële website van Geert Wilders: http://www.geertwilders.nl l  Officiële website van de PVV: http://www.pvv.nl l  Geert Wilders op YouTube: http://www.youtube.com/results?search_query=geert+wilders&search_type= l  DE MORGEN. Dossier Geert Wilders. http://www.demorgen.be/dm/article/pagedList.do?language=nl&navigationItemId=990&navigation=&nodeId=707973801&nodeTitle=Geert-Wilders l  ELSEVIER. Dossier: De koranfilm. http://www.elsevier.nl/dossier/asp/dossier/625/index.html

http://www.kifkif.be/actua/fitna-over-populisme-en-verbaal-geweld