Hoe wordt het inburgeringsbeleid geapprecieerd? Evaluatie vanuit het perspectief van de nieuwkomers

18-02-2009 | Johan Geets, Steven Van den Eede, Johan Wets, Miet Lamberts & Christiane Timmerman

Een evaluatie van het inburgeringsbeleid kan niet plaatsvinden zonder de doelgroep, de nieuwkomers zelf, aan het woord te laten.

Een evaluatie van het inburgeringsbeleid kan immers niet plaatsvinden zonder de doelgroep, de nieuwkomers zelf, aan het woord te laten. Aangezien het inburgeringsbeleid “maatwerk” voorop stelt als een belangrijke doelstelling, rijst de vraag in welke mate cliënten dit ook zo ervaren? In hoeverre zijn de inburgeringstrajecten voldoende gediversifieerd om te kunnen spreken van een kwalitatief, effectief en efficiënt inburgeringsbeleid?

Dit is het derde deelrapport van het evaluatieonderzoek betreffende het Vlaamse inburgeringsdecreet. In een eerste deelrapport (Wets J., 2006) wordt het concept ‘inburgering’ verder uitgewerkt. Dit evaluatieonderzoek diende te starten met een inventarisatie, analyse en operationalisering van de gestelde doelen van het inburgeringsbeleid. Een specificatie van de doelstellingen van het inburgeringsbeleid is noodzakelijk voor een kwaliteitsvol evaluatie-onderzoek en voor een bruikbare effectmeting. Een tweede deelrapport heeft betrekking op de institutionele evaluatie (De Cuyper P. & Wets J., 2007).

In dit deelrapport wordt het inburgeringsbeleid in Vlaanderen geschetst, wordt de onderzoeksopzet beschreven en worden de resultaten met betrekking tot de institutionele analyse en evaluatie besproken. In dit derde deelrapport (Geets J., Van den Eede S., Timmermans C. & Wets J., 2007) komt de evaluatie van het inburgeringsbeleid vanuit de gebruikers zelf aan bod. Een evaluatie van het inburgeringsbeleid kan immers niet plaatsvinden zonder de doelgroep, de nieuwkomers zelf, aan het woord te laten. Aangezien het inburgeringsbeleid “maatwerk” voorop stelt als een belangrijke doelstelling, rijst de vraag in welke mate cliënten dit ook zo ervaren? In hoeverre zijn de inburgeringstrajecten voldoende gediversifieerd om te kunnen spreken van een kwalitatief, effectief en efficiënt inburgeringsbeleid? We onderscheiden twee kwantitatieve en één kwalitatief onderzoeksgedeelte.

Een eerste kwantitatieve analyse is gebaseerd op de gegevens uit de Matrix-databank. Hierover wordt gerapporteerd in deel 1 (Wets).

Daarnaast voeren we eveneens statistische analyses uit op de bevindingen van het surveyonderzoek (Geets). In het kwalitatief gedeelte gaan we dieper in op het persoonlijke verhaal van de nieuwkomer met betrekking tot het inburgeringstraject (Van den Eede, Geets, Lambert). Deze analyse wordt gesynthetiseerd in deel 2.

Eenderde deel bestaat uit de bevraging van de gebruikers. We bevragen niet enkel de nieuwkomers die deelnemen aan het inburgeringstraject, maar ook “afhakers” en “niet-starters”. Deze groep doet immers belangrijke vragen rijzen. Waarom gaan mensen niet op het aanbod in of waarom stoppen ze met het traject? Duidt dit op bepaalde onvolkomenheden in het programma of de organisatie of zijn er persoonlijke elementen die het verschil maken? Welke factoren beïnvloeden de beslissing om al of niet in te stappen? Het onderzoeksluik van het gebruikersperspectief is opgebouwd uit een 4 grote onderdelen. In een eerste deel vatten we de context samen.

Na een korte toelichting met betrekking tot de onderzoekspopulatie schetsen we het theoretisch kader bij dit onderzoek om vervolgens de onderzoeksvragen voor elke van de volgende delen te formuleren. Het tweede deel omvat een beschrijving van de groep nieuwkomers die geheel of gedeeltelijk een inburgeringstraject doorlopen hebben. Op basis van het administratieve databestand (M@trix) zullen we de doelgroep omschrijven. Hierbij gaan we ook na in hoeverre we bepaalde “deelnemersprofielen” kunnen onderscheiden en in welke mate een risicoanalyse kunnen maken. De kwantitatieve analyse houdt tevens een evaluatie in van de bestaande gegevensbestanden als een ondersteunend beleidsinstrument. Welke informatie kunnen we verkrijgen en hoe accuraat is die informatie.

In het derde en vierde deel laten we de nieuwkomers zelf aan het woord. Het derde deel is een syntheserapport aangaande de bevindingen van een surveyonderzoek bij nieuwkomers die in de eerste helft van 2006 deelnamen aan één van de modules van het inburgeringstraject. Het vierde deel omvat de synthese van de bevindingen uit diepte-interviews bij zowel nieuwkomers die in de eerste helft van 2006 aan het traject hebben deelgenomen als nieuwkomers die in de loop van het traject afhaakten of niet eens gestart zijn. Tenslotte vatten we de voornaamste bevindingen samen en formuleren we enkele aanbevelingen op basis van de gebruikersperspectieven.

http://www.kifkif.be/actua/hoe-wordt-het-inburgeringsbeleid-geapprecieerd-evaluatie-vanuit-het-perspectief-van-de-nieuwko