Jaarverslag Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten

29-06-2009 | FRA

de lacunes in de rechtsbescherming kan de discriminatie bovendien op bepaalde gebieden voortwoekeren.

Uit het onderzoek van het Bureau blijkt dat zorgwekkend weinig mensen hun rechten kennen of weten waar zij discriminatie kunnen melden. De gebrekkige gegevensverzameling in de EU-27 vormt nog steeds een belemmering voor de uitvoering van effectief beleid tegen discriminatie.

Lidstaten moeten lacunes in rechtsbescherming dichten

Het Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) heeft vandaag zijn jaarverslag 2009 gepresenteerd. Het verslag omvat informatie,
gebeurtenissen en ontwikkelingen in de EU over het jaar 2008. Er wordt informatie verstrekt over ‘racisme, vreemdelingenhaat en daarmee
samenhangende onverdraagzaamheid’. Daarnaast wordt er een overzicht gegeven van ontwikkelingen op een reeks andere grondrechtelijke
thema’s, conform het mandaat van het agentschap. Uit het onderzoek van het Bureau blijkt dat zorgwekkend weinig mensen hun rechten kennen of weten waar zij discriminatie kunnen melden. De gebrekkige gegevensverzameling in de EU-27 vormt nog steeds een belemmering voor de uitvoering van effectief beleid tegen discriminatie. Door de lacunes in de rechtsbescherming kan de discriminatie bovendien op bepaalde gebieden voortwoekeren. Het Bureau verlangt betere officiële informatie op dit gebied om inlichtingen te kunnen verstrekken op welke wijze discriminatie kan worden gemeld en om effectieve initiatieven voor criminaliteitspreventie op lidstaatniveau te stimuleren. De lidstaten moeten bovendien worden aangemoedigd om de lacunes in de rechtsbescherming te dichten, meer bekendheid te geven aan de beschikbare
rechtsinstrumenten en zich te richten op specifieke groepen die risico lopen te worden gediscrimineerd.

Meer bewustwording van rechten dringend noodzakelijk

Uit de onderzoeken en rapporten van het Bureau blijkt telkens opnieuw dat een groot aantal mensen niet weet welke rechten zij hebben als zij het slachtoffer zouden worden van discriminatie. Zo bleek uit het recente onderzoek van het Bureau naar discriminatie van minderheden in de EU (EU-MIDIS) dat slechts 39% van de ondervraagde minderheden op de hoogte is van de wet die discriminatie op basis van etnische afkomst verbiedt bij het solliciteren naar een baan. Tegelijkertijd was slechts 20% op de hoogte van een organisatie die slachtoffers van discriminatie ondersteunt en adviseert.

De directeur van het Bureau, Morten Kjaerum: “Er is dringend behoefte aan betere voorlichting. De meeste slachtoffers van discriminatie weten niet dat wat hun aangedaan wordt, illegaal is. Tegelijkertijd weten mensen vaak niet hoe of waar zij een aanklacht kunnen indienen. Dat betekent dat er enorm veel verborgen discriminatie plaatsvindt. Regeringen hebben de plicht om iedereen te informeren over hun rechten. Zij moeten er bovendien voor zorgen dat iedereen toegang heeft tot het justitieel apparaat, niet alleen op papier, maar ook in de praktijk.”

Lidstaten moeten lacunes in rechtsbescherming dichten

Anastasia Crickley, voorzitter van de raad van bestuur van het Bureau: “Er zijn nog altijd vele lacunes in de rechtsbescherming tegen discriminatie. Als je een huurbaas kunt aanklagen wegens discriminatie op basis van etnische afkomst of geslacht, waarom dan niet voor discriminatie op basis van religie, leeftijd, handicap of seksuele geaardheid? Waarom zijn mensen met een handicap in het onderwijs minder beschermd tegen discriminatie dan op de werkvloer?”

In juni 2008 publiceerde de Europese Commissie een voorstel voor een richtlijn van de Raad gericht op het dichten van deze lacunes en ter uitbreiding van de bescherming tegen discriminatie (op basis van religie, overtuiging, handicap, leeftijd en seksuele geaardheid) van de werkvloer naar andere gebieden zoals sociale zekerheid, gezondheidszorg, onderwijs en toegang tot en levering van goederen en diensten. Er zijn diverse rapporten van het Bureau als grondslag gebruikt voor dit initiatief van de Europese Commissie voor een nieuwe antidiscriminatierichtlijn, waaronder de juridische studie en het sociaalwetenschappelijk onderzoeksrapport over homofobie in Europa. Anastasia Crickley: “Ik roep de regeringen in de EU op om het voorstel van de Europese Commissie aan te nemen om de bescherming tegen discriminatie voor alle verschillende gronden uit te breiden.”

Gebrekkige gegevensverzameling belemmert effectief beleid

Het feit dat er weinig mensen op de hoogte zijn van hun rechten hangt samen met de gebrekkige mechanismen voor registratie en rapportage van discriminatie. Bij bijvoorbeeld racistische misdrijven zijn er in de meeste EU-lidstaten (15 van de 27) ofwel helemaal geen officiële strafrechtelijke gegevens voor het publiek beschikbaar, ofwel slechts enkele rapporten over een aantal rechtszaken. Voor 9 lidstaten geldt dat het mechanisme voor gegevensverzameling over racistische misdrijven ‘goed’ kan worden genoemd, in slechts 3 lidstaten is het mechanisme ‘volledig toereikend’. Morten Kjaerum: “In veel lidstaten zijn er nog geen of onvoldoende officiële strafrechtelijke gegevens over racistisch geweld beschikbaar. Hieruit blijkt dat er voor dit probleem te weinig politieke aandacht en onvoldoende gelden beschikbaar zijn.”

Hij vervolgt: “Als er te weinig of geen gegevens worden verzameld, als mensen bovendien slecht geïnformeerd zijn over hun rechten en er te weinig wordt gerapporteerd over discriminatie en criminaliteit, ontstaat er een situatie waarin de werkelijke omvang en aard van de schendingen van grondrechten niet in kaart kan worden gebracht. De gegevensverzameling is op zichzelf niet de oplossing, maar het dient als basis om inzicht te krijgen in de aard en omvang van de schendingen van grondrechten. Lidstaten kunnen pas een effectief en gericht beleid uitstippelen, wanneer zij over een accuraat beeld van de situatie beschikken.”

“In een aantal lidstaten is sprake van positieve ontwikkelingen wat betreft het verbeteren van de gegevensverzameling, vooral op lokaal niveau. Er is echter nog steeds verschil in de wijze waarop de lidstaten gegevens verzamelen en gebruiken.”

Indien u vragen hebt, kunt u contact opnemen met het FRA-mediateam:
Tel.: +43 1 58030-642
media [at] fra [dot] europa [dot] eu

Klik hier om het volledige jaarverslag van FRA te downloaden  

http://www.kifkif.be/actua/jaarverslag-bureau-van-de-europese-unie-voor-de-grondrechten