Witte media, hoe lang nog?

14-12-2009 | Katleen De Ridder

Barometer media en interculturaliteit in Vlaanderen

De VRT heeft haar voortrekkersrol slechts ten dele waargemaakt. Een structureel overheidsbeleid rond minderheden en media is in Vlaanderen nog niet voor morgen. Er is onvoldoende ruimte voor kwaliteitsjournalistiek en experiment inzake interculturaliteit. Dat zijn de drie opmerkelijkste conclusies die het Minderhedenforum kon trekken na een rondetafel over media&interculturaliteit op 25 november in Gent.

De rondetafel vond plaats in het kader van de Staten-Generaal van de Interculturaliteit. Met dit initiatief wil vice-eerste minister en minister van Gelijke Kansen en Werk Joelle Milquet een vervolg wil breien aan de Interculturele Dialoog uit de vorige legislatuur. Het opzet van de rondetafel media&interculturaliteit was een barometer over media en diversiteit te creëren. Hoe staat het nu eigenlijk met de interculturaliteit in de Vlaamse media? En vooral: welke bakens kunnen we uitzetten voor de toekomst? Nog heel wat, zo bleek. Voor sommigen is het glas halfvol.

Voor de VRT bijvoorbeeld waarvan (ondertussen ex-) kopman Dirk Wauters benadrukt dat de VRT al sinds 2003 een diversiteitsbeleid voert. Als enige medium in Vlaanderen, voegt hij er fijntjes aan toe. Wauters had het nadeel dat hij dit beleid uit de doeken deed na een omstandige inleiding van key note speaker Sue Caro, senior diversity manager van de BBC en na Bart Römer, netmanager van Nederland 2 (en voormalig directeur van Multiculturele Televisie Nederland). Je kan er niet naast: onze buren doen beter. Een voorbeeld: bij de BBC is 12,5 % van het personeel van etnisch diverse origine. De VRT blijft ergens steken tussen 0,92 en 2,15 %. Onze VRT heeft natuurlijk niet de middelen van de BBC. “Het zal altijd een BBC-light zijn”, laat Wauters optekenen. Continuïteit en prestatie-afspraken: daar liggen de prioriteiten van de voormalige VRT-CEO. Dat is alvast een stap vooruit en een belofte voor de toekomst. Een sense of urgency, zoals die in Nederland bestaat, is voorlopig echter ver te zoeken.

Hetzelfde geldt voor het beleid. De Vlaamse overheid moeit zich liefst zo weinig mogelijk met de inhoud van de media. Dany Vandenbossche, ex-parlementariër en voormalig voorzitter van de commissie media in het Vlaams parlement, legt uit waarom. Voorstellen die te concreet zijn of die toegespitst zijn op de eisen van één bepaalde groep, zullen al snel worden beschouwd als een terugkeer van oude politieke bemoeizucht. Toch zijn er mogelijkheden. Zo kan men eens kijken of men de bestaande hefbomen, zoals de steun aan de geschreven perssector, niet kan inzetten voor meer kwaliteitsjournalistiek over interculturaliteit. Eigen media maken wordt door velen als oplossing gezien. In theorie kan dat, maar de praktijk is anders. Tussen droom en daad staan in dit geval geen wetten maar wel praktische bezwaren. Geld bijvoorbeeld. Hoewel het met de goedkope nieuwe media allemaal niet zo veel hoeft te kosten. In Nederland heeft de overheid ervoor gekozen om experiment te steunen. Succesvolle initiatieven als FunX (interculturele stadsradio in de Randstad) en MTNL, Multiculturele Televisie Nederland, zijn van onderuit gegroeid

. Vele sprekers, waaronder Ico Maly, mediawatcher voor Kif Kif, mist ruimte voor experiment in Vlaanderen. Ook op het domein van de journalistiek is het glas halfvol. De journalistiek is er de laatste jaren in geslaagd om de interculturele samenleving in steeds meer facetten te belichten. Dat is goed maar het kan het op grote schaal verspreide deficitdenken (‘allochtoon’=probleem en dat is zijn eigen schuld) maar moeizaam doorbreken of neutraliseren. Dat heeft veel te maken met de druk die kwaliteitsjournalistiek deze dagen ondervindt. Journalisten zijn zelf vragende partij voor slow journalism. Dat erkent ook Pol Deltour, secretaris-generaal van de journalistenbond. Eén van de ideeën van het Minderhedenforum is om interculturaliteit voortaan te laten verslaan door een gespecialiseerd journalist, naar analogie met bijvoorbeeld wetstraatjournalisten. De teloorgang van specialisaties wordt ook door de beroepsgroep zelf betreurd. Maar wat is hun gewicht op redacties? Ze hebben niet het laatste woord. Dat geldt ook voor mediagebruikers. Zolang het publiek blijft lezen, kijken en luisteren (en dat is in Vlaanderen het geval) krijgen media geen sterk signaal over mogelijke ontevredenheid.

Lees het volledige programma van de ronde tafel Download het volledige verslag (PDF) De presentatie van Sue Caro, senior diversity manager van de BBC (PPT) De presentatie van Huub Evers, docent journalistieke kwaliteit en interculturaliteit van de Fontys Hogeschool Tilburg (PPT)

http://www.kifkif.be/actua/witte-media-hoe-lang-nog