‘Ik eet geen Chinees!’

15-10-2011 | Floris Cavyn

Op het eerste zicht lijken de verschillen tussen het Westen (Europa) en het Oosten (China) niet bijster groot.

De massa… een hol begrip. Het is iets als ‘de kiezer’, ‘het publiek’. Een groep mensen die zelden gemeenschappelijke kenmerken vertonen, maar wel schuilen onder eenzelfde noemer. Ze lijken in niets op elkaar, en toch voelen ze zich tot elkaar aangetrokken. Samen zijn ze sterk. Samen zetten ze zich af tegen de ander, want die ander voldoet niet aan de paar voorwaarden die ze voor zichzelf formuleren. Ze plooien zich naar elkaar, gaan elkaar verdedigen wanneer hun waarden worden aangevallen. Maar waar die waarden vandaan komen, weet niemand. Het is van horen zeggen, ze hebben het ergens gelezen. Soit, wij zijn gewoon beter dan zij.

Met ‘The Masses’ stelt het Chinese gezelschap Paper Tiger Studio een aantal pertinente vragen omtrent identiteit. Hiervoor gaan ze verder door op het thema van ‘The Waste of Antwerp’, de voorstelling die ze in 2010 maakten in residentie bij Monty. Ook toen waren interculturele misverstanden het uitgangspunt.

Op het eerste zicht lijken de verschillen tussen het Westen (Europa) en het Oosten (China) niet bijster groot. Allebei geven we ons leven vorm in een verhaal dat we via de sociale media zelf schrijven. Tian Gebing overloopt samen met ons zijn Weibo-pagina, een Chinese tegenhanger van Twitter. Zijn hoofd steekt door het scherm waarop zijn profielpagina wordt weergegeven. Hij beheert zijn eigen profiel, maar dat profiel toont slechts een fractie van de mens Tian Gebing. Hij post zaken waarvan hij denkt dat anderen het willen lezen, maar hij post vooral bepaalde zaken niet. Hij creëert een figuur die niet overeenkomt met wie hij is. Hij geeft zichzelf weer als een soort ideale Tian Gebing. Maar hij wil vooral bevestiging. Hij wil (h)erkenning.

We doen het allemaal. We spelen allemaal een andere rol in verschillende situaties. Ook wij maken deel uit van die ‘massa’. We kijken voortdurend naar onszelf door de ogen van anderen, we vormen onszelf voortdurend naar de smaak van anderen. De weibo-pagina verdwijnt, wij verschijnen. Wang Yanan komt op, danst vastgelegde bewegingen tussen tien televisieschermen waarop een borrelende bouillon pruttelt. Haar haren manipulerend als een marionettenspeler. De bewegingen herhalen zich, telkens opnieuw, telkens iets zwakker. De rol die we onszelf toekennen is niet altijd vol te houden.

Daarna is het de beurt aan die massa. Een voor een komen ze op. De een heeft nood aan een stad, de ander zoekt de uitdaging. Nog mensen, nog verhalen. Iedereen vertelt, niemand luistert. Eén stem steekt er bovenuit, luid en krachtig. ‘Ik eet geen Chinees. Je bestelt nummer 22, krijgt nummer 23, en je weet het niet eens.’ Degene met de luidste stem, heeft het minst te vertellen.

De massa verdwijnt. Althans van het scherm. Ze maakt plaats voor de ordehandhavers van China. Op alle mogelijke plaatsen, op elke hoek van de straat houden ze het voorbijgaande leven in de gaten. Ze hebben niet de macht om tussenbeide te komen, kunnen enkel bepaalde gebeurtenissen melden. Tian Gebing vraagt waarom er in Antwerpen zo weinig van die ordehandhavers rondlopen. En voelen de mensen zich wel veilig zonder? Een discussie breekt los. Net omdat er zo weinig zijn, voelen we ons veilig! Als er nood is aan ordehandhavers, is er nood aan veiligheid. Anders is het in China. ‘Daar denken ze nog teveel vanuit het communisme,’ laat een toeschouwer zich ontvallen. ‘Wij hebben die gasten niet nodig. Wij leven in een democratie.’
Wij zijn beter, toch?

‘The Masses’ van Paper Tiger Studio, gezien in Monty (Antwerpen) op 30 september 2011.
 

http://www.kifkif.be/cult/%E2%80%98ik-eet-geen-chinees%E2%80%99