[Boekrecensie] De zijderoutes van toen en vandaag

05-09-2017 | Kim Buermans

Onvermijdelijk rijst tijdens het lezen van dit boek dan ook de vraag in hoeverre deze geschiedenis verbonden is met hedendaagse conflicten die verbonden zijn aan dezelfde regio.

 

Peter Frankopans boek legt de focus op de regio rondom de Zijderoute. Deze eeuwenoude handelsroute die Oost en West met elkaar verbindt, is de inzet van heel wat internationale politiek. Gaande van zijde en specerijen tot olie: continu waren er kostbare goederen die verhandeld werden via deze route. De route wijzigde soms maar steeds bleef ze dienen als corridor tussen Oost en West. Controle over de regio was en is nog steeds essentieel. Wie controle heeft over dit gebied heeft dan ook een sterk financieel en strategisch voordeel.

Het gebied omvat ongeveer gans het grondgebied tussen China en Italië. Handelssteden als Kashgar, Kandahar, Jerevan, Baku, Mosul, Isfahan, Bagdad, Damascus en Istanbul zijn belangrijke locaties. Steden en vooral de handelsmarkten die deze steden konden bieden waren een essentiële schakel in het verbinden van verschillende geografische regio’s gaande van Oost tot West. Vandaag de dag is de regio vooral gegeerd omwille van natuurlijke bronnen zoals olie en gas. Vooral in de regio rond de Kaspische zee blijkt er nog een behoorlijke voorraad olievelden te zijn, waar steden als Astana, Baku en Erbil de vruchten van plukken.

Zo zijn de rijke olievelden in Eurazië het zwarte goud van de 20e eeuw. Na de wereldoorlogen, en dan vooral WO II, was het zo klaar als een klontje: een onophoudelijke toevoer van olie was cruciaal in oorlogstijd. Maar ook in vredestijd begon men steeds meer gebruik te maken van olie en werd het bijgevolg vrijwel onmisbaar.

De grote mogendheden, geconfronteerd met de angstwekkende mogelijkheid zonder olie te zitten, besloten actie te ondernemen. Al tijdens WO II werden er verschillende initiatieven genomen om er op z’n minst voor te zorgen dat de kostbare oliebronnen niet in handen zouden vallen van de vijand(en).

De landen op wiens grondgebied de bronnen zich bevonden, begonnen na verloop van tijd in te zien dat zij ook zouden kunnen profiteren van deze rijkdom. Als het zo kostbaar is, waarom dan niet meer vragen? Uiteindelijk mondde deze bewustwording uit in OPEC. De OPEC-landen proberen de krachten te bundelen en een zekere solidariteit aan de dag te leggen als het gaat over de prijs van olie bestemd voor export.

Vandaag de dag zijn ook bepaalde mineralen, die in overvloed te vinden zijn in dezelfde regio, erg in trek omdat ze gebruikt worden in moderne technologie zoals de GSM, laptop, enz. De strijd om macht en invloed in de regio woedt dus onverminderd verder, met alle gevolgen vandien. Met de opbrengst voor ogen is men vergeten dat er burgers wonen in deze regio’s. Mensen zoals u en ik. Het zijn burgers die ongewild betrokken zijn geraakt in de machtsspelletjes van de geopolitiek. Onvermijdelijk rijst tijdens het lezen van dit boek dan ook de vraag in hoeverre deze geschiedenis verbonden is met hedendaagse conflicten die verbonden zijn aan dezelfde regio.

In het boek beschrijft de auteur zeer nauwkeurig de gebeurtenissen die doorheen de geschiedenis aanleiding hebben gegeven tot verschuivingen in de internationale politiek. Het boek start met de tocht van Alexander de Grote en eindigt met Barack Obama en zijn houding ten opzichte van het Oosten. Tussendoor lees je hoe relaties tussen de VS en Iran van tiptop naar onder het vriespunt zijn gezakt. Idem wat Irak betreft. En uiteraard kan de Koude Oorlog niet ontbreken. De machtsstrijd tussen Rusland en de VS heeft decennialang een weerslag gehad op de hele wereld.

Het geopolitieke spel met als inzet Eurazië is dus nog lang niet ten einde. Het is daarom niet onbelangrijk om meer kennis te verwerven over de ontwikkelingen in deze regio’s.

 

Het boek ‘De Zijderoutes’ van Peter Frankopan is vertaald en verschenen bij uitgeverij Spectrum.

Ze hebben voor Kif Kif het hoofdstuk ‘Geloofsroutes’ (p 48-67) ter beschikking gesteld (zie bijlage).

 

http://www.kifkif.be/cult/boekrecensie-de-zijderoutes-van-toen-en-vandaag