Racisme

Kif Kif profileert zich als uitgesproken antiracistisch en wenst het racisme in al haar verschijningsvormen te ontmaskeren en bespreekbaar te maken. We besteden daarom uitgebreid aandacht aan de oorsprong, de werking, de functie en de gevolgen van het racistische mechanisme. Wanneer de situatie het vereist, aarzelt Kif Kif niet om bepaalde wanpraktijken aan de kaak te stellen.


Algemeen
Kif Kif bekijkt racisme niet als een reeks individuele attitudes en evenmin als iets wat louter een kwestie is van politieke of maatschappelijke excessen - zoals het Vlaams Blok/Belang of het nazisme – maar als een een ideologie van maatschappelijke ongelijkheid gestoeld op een vooronderstelde afwijkende groepsidentiteit. Racisme gaat steeds gepaard met een scheiding tussen twee groepen en vervolgens het afwijzen van die andere groep. De kapstok van deze afwijzing kan verschillen naargelang het slachtoffer, de tijd en de context. In die zin spreken we dan ook beter over racismen. Dergelijke racismen gaan steeds gepaard met gelijkaardig opgebouwde beelden en constructies van de betrokken partijen.


Deze ideologische constructies voorzien telkens in het plaatsen van groepen op een hiërarchische trap. Van primitief naar geëvolueerd, van achterlijk naar superieur. We labelen de ‘ander’ als fundamenteel anders volgens duidelijke dichotomieën als superieur/achterlijk, beschaafd/barbaars, dierlijk/gecultiveerd, blank/zwart… Het ‘klassieke’ racisme hanteerde het concept ‘ras’ om de mensheid op te delen en te rangschikken. Dit ‘oude’ racisme ruimt steeds meer plaats voor een ‘nieuw’ racisme dat gebruikmaakt van kernbegrippen als cultuur of beschaving. Het ‘nieuwe’ racisme vervangt een indeling van mensen volgens een rassenhiërarchie door een culturele rangorde. Het ‘klassieke’ racisme is niet helemaal verdwenen, maar wordt veelal gemaskeerd in het ‘nieuwe’ racisme. Dit racisme is niet zo grof. Het is veel subtieler, minder cru en daarom juist veel efficiënter. Het ‘nieuwe’ of culturele racisme zoekt zijn ideologische verantwoording voor onrechtvaardigheden en ongelijkheden niet in het biologisch determinisme, maar in het cultureel determinisme.


Vaak worden dergelijke ideologische constructies enkel gezien als ‘onschuldige’ zaken die circuleren in de ideeënwereld, helaas is dat niet het geval. Racisme is een kennisleer, het zegt ons iets over hoe de wereld in elkaar steekt en bepaalt dus mee hoe we de wereld behandelen. Ideologieën vertalen zich in de gedragingen van mensen. Doordat ze circuleren binnen het onderwijs, de media, op de werkvloer en in de samenleving in haar geheel, hebben zo zeer duidelijke materiële gevolgen.


In Vlaanderen 2008
Kif Kif stelt vast dat dergelijke racistische ideologieën tot op vandaag wijd verspreid zijn in onze samenleving. Dergelijke ideologieën beperken zich niet tot alleen ideeën, ze vertalen zich ook in gedragingen en bij uitbreiding in de structuur van onze samenleving.[i]

Een frappante illustratie hiervan is de werkloosheid onder hooggeschoolde Belgen met ‘niet-Europese roots’. Bij die kleine groep hooggeschoolde allochtonen is 21,9% werkloos ten opzichte van 2,9% van de hooggeschoolde autochtonen. En bij deze jongeren ligt het niet aan de ondermaatse taalkennis, niet aan de arbeidsattitude, niet aan de gebrekkige kwalificatie. Voor deze sterke oververtegenwoordiging in de werkloosheidsstatistieken blijft helaas maar één factor over: de onwil van (een aantal) werkgevers om die groep jongeren aan te werven.

Concrete cijfers inzake racisme zijn in België zeer moeilijk te achterhalen, dat werd meermaals vastgesteld, onder andere door het Europese Waarnemingscentrum voor Racisme en Xenofobie (EUMC). Zij komen opnieuw tot de conclusie dat België en Vlaanderen zwak scoren op het vlak van de bestrijding van racisme en discriminatie. België krijgt in het rapport van het Europees Waarnemingscentrum een veeg uit de pan omdat er geen goede instrumenten zijn om de omvang van de problematiek te meten en deze discriminaties te bestrijden.[ii] De instrumenten die wel voorhanden zijn wijzen er echter op dat racisme weldegelijk aanwezig is in ons land. Zo stelt de Eurobarometer van 2008 antwoordt 71% (ten opzichte van het europees gemiddelde van 62%) ja op de vraag of racisme wijdverspreid is in ons land. Bovendien heeft het comparatief jeugdonderzoek 2006 bij 10.000 jongeren uit Canada en België, o.l.v. Professor Marc Hooghe, uitgewezen dat de Vlaamse jeugd in tegenstelling tot de Canadese jeugd een zeer negatieve visie heeft op etnische minderheden: 56,8 % ziet de aanwezigheid van immigranten als een bedreiging voor onze levenswijze terwijl dat bij de Canadese jeugd 25,7% is. 41% van de Vlaamse jeugd heeft geen vertrouwen in mensen uit andere etnische groepen terwijl dit bij de Canadese jeugd maar 6,9% is.[iii] Deze cijfers zijn onthutsend en bewijzen dat racisme in Vlaanderen (België) realiteit is en een bedreiging vormt voor het vredevol samenleven.

Ook de klachten die het Centrum voor Gelijkheid van Kansen ontvangt illustreren dat racisme geen randfenomeen is. In vergelijking met 2006 nam dat aantal meldingen in 2007 toe met maar liefst 77% (2.917)[iv]. “Deze sterke stijging wordt bevestigd door de cijfers die we ontvingen van de politie en justitie. Daarnaast is er bijvoorbeeld ook een opvallende stijging voor het racisme via het internet, de zgn. cyberhate: + 136%, of 330 gevallen tegenover 140 in 2006”, verduidelijkt Jozef De Witte, directeur van het Centrum.

Gezien het feit dat Kif Kif racisme ziet als een ideologie, houdt dit in dat media een belangrijk element vorming om die ideeën te laten circuleren. Ook het ECRI benadrukt de rol van media benadrukt bij het bestrijden van racisme en onverdraagzaamheid. De commissie heeft echter opgemerkt dat de media in België vaak een rol spelen bij het versterken van vooroordelen en racistisch gedrag[v].

Acties kif kif
Kif Kif tracht racisme in al zijn gedaante te bestrijden. Hiervoor hanteren we verschillende instrumenten. Enerzijds hebben we een aantal kritische instrumenten: zo wordt de mediaberichtgeving onder de loep genomen door het project mediawatch. Soms klagen we ook mistoestanden en wanpraktijken aan, dit deden we bij Deutsche Bank en mailprofs, Eurolock en Ferryn die allen weigerden allochtonen te rekruteren.
Anderzijds trachten we ook op een positieve manier bij te dragen aan het wegwerken van racisme door bijvoorbeeld een jobbeurs of de Kif Kif Awards te organiseren.

--------------------------------------------------------------------------------

[i] Het volledig rapport van EUMC is te lezen op http://eumc.europa.eu/eumc/material/pub/ar06/AR06-P2-EN.pdf
[ii] http://www.kuleuven.be/citizenship/_data/3009DS1-DS32-DSW-1.pdf
[iii] Zie het jaarverslag 2008 van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen
[iv] Rapport ECRI

 

Worden mensen met een migratieachtergrond 'gemiddeld' anders behandeld door winkeliers dan mensen zonder migratieachtergrond? Deze kwestie is vooral interessant in het licht van andere ontwikkelingen. Want het fenomeen beperkt zich niet tot de winkel.

Kif Kif interviewde onlangs de filosofe Anya Topolski over de plaats van levensbeschouwing in haar leven. Voor De Wereld Morgen sprak ze met Thomas Decreus over racisme in onze samenleving, een bijzonder interessant gesprek.

Opnieuw lijkt een relevant maatschappelijk debat achter de deuren van een gesloten kast te eindigen. 'Iemand moet het kind spelen dat met het badwater weggegooid wordt', moet er gedacht zijn toen het debat rond een thema slinks met een 180°-ruk gekeerd werd naar de discussie rond een persoon.

In 1992 en 1994 brachten Jef Verschueren en ik Het Belgische Migrantendebat uit, en Antiracisme. De discussies over racisme van vandaag vertonen enorme gelijkenissen met de discussies beschreven in beide boekjes.

Astrid Esser bespreekt het verkiezingsdebatdebat tussen SP leider Roemer en Wilders, waarbij Roemer de kans had, Wilders aan te spreken op zijn racisme, maar dat niet deed. Met racisten sluit je geen deal en praat je niet, je bestrijdt ze

Gisteren publiceerde kifkif.be een onderzoek over racisme bij jongeren in een jeugdvereniging. De resultaten van dat onderzoek zijn schokkend; jonge kinderen spreken duidelijk expliciet racistische taal. Nog schokkender is het feit dat dat racisme op fora neer gezet wordt als ‘normaal’.

Voor de derde maal op zeer korte tijd komt een internationale instantie uit met een rapport over de structurele aanwezigheid van racisme in de Belgische samenleving. In elke zichzelf respecterende democratie zou zo’n terechtwijzing gezien worden als een blamage.

De bestrijding van discriminatie en racisme blijft in de praktijk erg moeilijk. Op de internationale Dag tegen Racisme start Hand in Hand een campagne voor ‘meer tewerkstelling voor etnisch-culturele minderheden.’ Ze hoopt op concrete plannen van de lokale overheidsbesturen.

The European Grassroots Antiracist Movement is horrified by the antisemitic murders in Toulouse, and organized a March against racism and antisemitism on March 19th

http://www.kifkif.be/over-kif-kif/standpunten/racisme