'Perfecte slacht­of­fers' is een spiegel die de ware prijs van stilzwijgen toont

De titel van Mohammed El-Kurds boek 'Perfecte slachtoffers' is treffend. Zowel de snijdende kritiek als de poëtische stijl van zijn boek komen erin tot uiting. Het boek ontleedt namelijk vlijmscherp de twee maten en twee gewichten die bepalend zijn voor het narratief over de genocide in Palestina. 

Wanneer het gaat om Israëlische slachtoffers, worden verdriet, trauma, onrecht en slachtofferschap gesteund en versterkt via de media. Dit staat in schril contrast met de beeldvorming over de Palestijnse leed-ervaring, waar dit menselijke aspect consequent wordt ontnomen. De Palestijn wordt neergezet als terrorist of tragisch, anoniem slachtoffer. Diens leed zou het resultaat zijn van (zelf gecreëerde) terreur.

De Mechanismen van Dehumanisering

El-Kurd legt onverbiddelijk bloot hoe genocide en etnische zuivering, samen met een scala aan andere gruwelijke middelen, worden ingezet om één doel te bereiken: het wegvagen van Palestijnse volk. Het is de onophoudelijke koloniserende mars die, gedreven door het waanbeeld van een godsstaat, de geschiedenis tracht te wissen door te bouwen op de resten van wat ervoor was.

Het meest ontluisterende is El-Kurds analyse van het ‘perfecte slachtoffer’. Hij ontleedt de complexe mechanismen en voorwaarden waaraan voldaan moet worden voordat er überhaupt over de Palestijn als mens gesproken kan worden. Voldoet het slachtoffer niet aan deze geïnstitutionaliseerde eisen, dan wordt deze gedehumaniseerd tot een 'beest' dat bijt. In plaats van erkenning volgt een veroordeling, en ‘het recht’ van de despoot om het beest met alle middelen te slachten.

Dat wordt pijnlijk duidelijk in een anekdote over een niet-gepubliceerd artikel van de Palestijnse Ru’a Rimawi:

"In 2022 probeerde ik mijn vriendin Ru’a Rimawi te helpen bij de publicatie van een opiniestuk over haar overleden broers, Jawad en Thafer Rimawi, twee jonge Palestijnse mannen die door de bezettingstroepen neergeschoten werden tijdens een aanval op hun dorp, waar het IOF niets te zoeken had. Ze werden binnen enkele minuten na elkaar gedood. We legden het verhaal voor aan de Guardian, Washington Post en Los Angeles Times (we hebben de New York Times niet eens geprobeerd). Alle kranten weigerden of negeerden het artikel. 

Toen we hierover een media-expert raadpleegden, was zijn mening dat het artikel van Ru'a niet werd gepubliceerd omdat haar broers stenen gooiden naar het Israëlische leger, omdat ze dus hun laatste momenten eervol spendeerden aan de verdediging van hun gemeenschap tegen koloniaal geweld. In hun geval betekende verzet echter iets godslasterlijks, schandelijks, niet geschikt voor de lezer. Zij waren geen perfecte slachtoffers, en dus kregen ze geen plekje in de LA Times." 

Dit soort voorbeelden zijn de spijker op hun kop. Ze tonen de asymmetrie van het discours, waarbij de focus verschuift van materieel geweld naar de taal van het verzet. El-Kurd onderstreept deze verlammende dynamiek:

"We begrepen als Palestijnen reeds op jonge leeftijd dat het semantische geweld dat wij zogenaamd met onze woorden plegen, veel zwaarder doorweegt dan het decennialange systematische en concrete geweld door de zelfuitgeroepen 'Joodse staat'. Een moord is één zaak, maar een woord – een woord is onaanvaardbaar. We leren de muilkorf zelf aan te brengen.”

Deze wreedheid, zowel fysiek als retorisch, wordt steevast gesteund door de wereldpolitiek, die comfortabel op afstand haar koloniale 'armchair anthropology' beoefent.

'Perfecte slachtoffers' is een krachtig werk dat onverbloemd beschrijft wat er gebeurt, en dat de lezer confronteert met de omstandigheden en de gruwelijkheden die de Israëlische staat toepast in haar poging het Palestijnse volk te vernietigen. El-Kurd weet daarbij, hoe zwaar het onderwerp ook is, humor in te zetten om het absurde en onrechtvaardige te ontmantelen en de lezer een bredere blik op de omstandigheden aan te reiken.

Dit boek is een daad van verzet en een essentieel tegengif tegen de vaak extreem bevooroordeelde verhalen die de nieuwspagina’s domineren. 'Perfecte Slachtoffers' is een zeldzame spiegel die de lezer dwingt te kijken naar de ware kosten van stilzwijgen en medeplichtigheid. Het is een aanrader voor iedereen die voorbij de oppervlakkige verhalen en in het hart van de Palestijnse waarheid wil kijken.