Racisme en psychologie

Voor veel antiracisme-activisten van kleur eist de strijd tegen racisme een zware mentale tol. De rol van ons geheugen is daarbij niet te onderschatten, blijkt uit nieuw psychologisch onderzoek. Herinneringen aan eerdere racistische incidenten leveren stress op, en anticiperen op mogelijke onveilige situaties zorgt voor een beperking van onze bewegingsvrijheid. Kunnen we de kracht van ons geheugen ook op een positieve manier inzetten in de antiracistische strijd?

Naima Charkaoui werkt al enkele jaren intensief rond mensenrechten, kinderrechten, diversiteit en racisme. In februari van dit jaar bracht ze het boek uit Racisme: Over wonden en veerkracht. Kif Kif ging met haar in gesprek over de dagelijkse realiteit van racisme.

Iets meer dan 30 procent van de Vlaamse jongeren tussen 15 en 24 jaar heeft last van psychische problemen. Hoewel het niet altijd erkend wordt door de eigen gemeenschap, is dat bij jongeren met een donkere huidskleur niet anders. Sabrine Ingabire laat ze aan het woord. “Ik wil dat jongeren die op mij lijken, weten dat het oké is om te aanvaarden dat ze hulp nodig hebben”, zegt Blaise (25).

Het onderzoeksproject Childmove (Universiteit Gent) is gefinancierd door de Europese Commissie en is gericht op de impact van ervaringen voor, tijdens en na de vlucht op het psychologisch welzijn van niet-begeleide minderjarige vluchtelingen. Met het doel de langetermijneffecten van deze ervaringen te onderzoeken, rekruteren de onderzoekers deelnemers in Griekenland, Italië en België. Kif Kif sprak met Malte Behrendt, een van de onderzoekers van het project.

Het is duidelijk dat onderzoek naar PTSS ontzettend belangrijk is en een positief effect kan hebben op de mentale gezondheid van hele bevolkingsgroepen. In een superdiverse samenleving waar iedereen recht heeft op dezelfde gezondheidszorg, is het nodig om meer onderzoek te doen naar de effecten van racisme op de psychologische gezondheid.

Erkenning door de samenleving is een machtig instrument. Het erkennen van racisme, uitsluiting, armoede als onrecht of mishandeling zijn geen louter theoretische doelstellingen in een samenleving. Het maakt concreet verschil voor heel wat levens.

In deze reeks verzamelen we informatie over racisme en psychologie. We onderzoeken of racisme traumatische gevolgen kan hebben, vatten enkele (Amerikaanse) onderzoeken samen en analyseren allerlei psychologische effecten.